12 Redenen Waarom Veenbessen Gezond Zijn

Veenbessen, ook wel cranberry genoemd, zijn relatief gezien minder populair dan andere soorten bessen. Echter stijgt de populariteit van veenbessen, waardoor ze steeds vaker in tal van verschillende voedingsmiddelen voorbij zien te komen.

Denk daarbij aan veenbessensap, gedroogde veenbessen, veenbessensaus en zelfs voedingssupplementen met veenbessen als basis ingrediënt.

En dit is geen verrassing, omdat veenbessen rijk zijn aan boordevol voedingsstoffen. Hierdoor worden ze daarom ook wel bestempeld als superfoods.

Maar naast dat ze zo voedzaam zijn, worden ze natuurlijk ook gebruikt vanwege hun smaak. Veenbessen hebben een scherpe en zure smaak, waardoor ze een goed ingrediënt zijn voor in bepaalde recepten.

Vaak zie je ze daarom terug in desserts, salades en ovenschotels als gedroogde veenbessen.

Maar, wat is eigenlijk nu de voedingswaarden van veenbessen? En hoe groot is het verschil tussen verse veenbessen en gedroogde veenbessen? Lees verder.

Veenbessen voedingswaarde

Wat zijn de macronutriënten (vetten, koolhydraten en eiwitten) van veenbessen? Hebben verse veenbessen soortgelijke macronutriënten als gedroogde veenbessen?

Hier staan de voedingswaarde van verse veenbessen, per 100 gram.[1]

Verse veenbessenPer 100 gram
Energie24 kcal
Vet0,1 gram
Koolhydraten3,4 gram
Voedingsvezel totaal3,6 gram
Eiwit0,4 gram

En hier staan de voedingswaarde van veenbessen gedroogd gezoet, per 100 gram.[1]

Veenbessen gedroogd gezoetPer 100 gram
Energie335 kcal
Vet1,4 gram
Koolhydraten77,6 gram
Voedingsvezel totaal5 gram
Eiwit0,5 gram

Zoals je ziet zijn er paar grote verschillen tussen verse veenbessen en gedroogde veenbessen.

Zo bevatten gedroogde veenbessen velen malen meer koolhydraten. Dit komt omdat de suikerconcentratie bij gedroogde vruchten hoger is.

Als volgt hiervan hebben gedroogde veenbessen ook meer calorieën.

En omdat gedroogde veenbessen hoge hoeveelheden suikers bevatten, kunnen ze nadelig werken voor sommige mensen. Denk daarbij aan mensen met diabetes of mensen die hun bloedsuikerspiegel regelmatig moeten gaan controleren.

Ook al hebben gedroogde veenbessen nadelen die niet gelden bij verse veenbessen, hebben ze ook paar gezonde voordelen die verse veenbessen dan weer niet hebben.

Verder in dit artikel lees je er meer over. Maar eerst, zijn verse veenbessen gezond en zo ja, welke gezonde voordelen kunnen ze bieden aan het lichaam?

Zijn veenbessen gezond?

Ja, veenbessen zijn gezond. Dit komt omdat veenbessen boordevol voedingsstoffen bevatten die het lichaam zelf niet kan aanmaken.

En daarom moeten we deze belangrijke voedingsstoffen uit voedzame voedingsmiddelen halen. Deze voedingsstoffen kunnen gezonde voordelen bieden aan het lichaam en het risico op verschillende ziekten verminderen.

Hier staan de gezonde voordelen van verse veenbessen.

1. Veenbessen zijn rijk aan vitamines en mineralen

Veenbessen bevatten verschillende vitamines en mineralen, waaronder:

  • Vitamine A
  • Vitamine B1
  • Vitamine B2
  • Vitamine B3
  • Vitamine C
  • Vitamine E
  • Vitamine K
  • Kalium
  • Magnesium
  • Fosfor
  • Koper

Niet alleen zijn deze vitamines en mineralen natuurlijk belangrijk, maar ze kunnen ook geweldige gezondheidsvoordelen bieden aan het lichaam.

2. Veenbessen zijn rijk aan antioxidanten

Veenbessen zijn rijk aan krachtige antioxidanten. Ze bevatten voornamelijk de antioxidanten flavonoïden en polyfenolen.

Antioxidanten zijn belangrijk en kunnen verschillende gezondheidsvoordelen bieden. Een voorbeeld hier van, is dat antioxidanten vrije radicalen in het lichaam kunnen bestrijden.

Een teveel van deze vrije radicalen kan leiden tot verschillende ziekten, zoals diabetes, kanker en hart- en vaatziekten. Maar vrije radicalen kunnen ook een rol spelen bij veroudering, hoge bloeddruk en de ziekte van Alzheimer.

Vanwege deze antioxidanten, hebben veenbessen krachtige ontstekingsremmende eigenschappen. Het is dan ook geen verrassing dat veenbessen gebruikt worden als een ingrediënt voor traditionele kruidengeneesmiddelen.

Helaas bevat veenbessensap weinig van deze antioxidanten. En dit komt omdat deze antioxidanten voornamelijk in de huid van de veenbessen zitten.[2]

3. Veenbessen zijn rijk aan vezels

Vezels zijn belangrijk. Zo is het al bekend dat ze helpen de darmgezondheid te verbeteren. Veel mensen krijgen echter niet genoeg vezels binnen, wat natuurlijk zorgelijk is.

Gelukkig zijn veenbessen rijk aan vezels, waardoor ze kunnen gaan helpen om de aanbevolen hoeveelheid vezels te bereiken.

Vezels kunnen dus helpen de darmgezondheid te verbeteren. Ze kunnen ook andere gezonde voordelen bieden:

  • De eetlust verminderen
  • Cholesterol verlagen
  • De bloedsuikerspiegel stabiliseren
  • Een soepele en regelmatige stoelgang verzorgen

Vezels zitten in boordevol voedzame voedingsmiddelen. Ben je op zoek naar voedsel met veel vezels? Hier zijn andere voedingsmiddelen dan veenbessen die rijk zijn aan vezels:

En het helpt natuurlijk ook dat deze voedingsmiddelen rijk aan vitamines, mineralen en antioxidanten.

Tip: combineer paar van deze voedingsmiddelen voor in je havermoutpap, Griekse yoghurt of fruitsalade, en je krijgt gemakkelijk tal van potentiële gezondheidsvoordelen binnen.

4. Veenbessen hebben een hoog watergehalte

Te veel mensen drinken niet genoeg water, terwijl ze denken van wel. Water is natuurlijk onmisbaar voor het lichaam, maar het kan ook gezonde voordelen bieden.

Denk daarbij aan:

  • Gewichtsverlies bevorderen
  • Lichaamstemperatuur beter reguleren
  • Speeksel produceren
  • Helpen tegen hoofdpijn
  • Constipatie verlichten
  • Mentale- en fysieke prestaties verbeteren

Veenbessen hebben een hoog watergehalte, waardoor ze ondersteuning kunnen bieden om je te gaan helpen om genoeg gehydrateerd te blijven, en het risico op uitdroging te verminderen.

Ben je op zoek naar andere manieren om gemakkelijker gehydrateerd te worden? Probeer eens andere voedzame voedingsmiddelen die ook een hoog watergehalte hebben.

Voorbeelden zijn onder andere watermeloen, snijbonen, pruimen, spinazie, spinazie smoothie, druivensap en vlierbessen.

Je kunt ook lekkere drankjes gebruiken, als je moeite hebt om gewoon water te gaan drinken.

Probeer eens warm water, water met citroensap, groene thee, kurkuma thee, matcha thee, koolzuurhoudend water of gemberthee.

5. Veenbessen kunnen helpen met afvallen

Een grote reden waarom mensen maar niet kunnen gaan afvallen, is de hongergevoel.

Veenbessen zijn rijk aan vezels en hebben daarnaast ook een hoog watergehalte. Hierdoor kunnen ze je een sneller gevoel van volheid geven en de eetlust verminderen.

Hierdoor zul je minder gaan eten en als volgt, krijg je dus ook minder calorieën binnen. Veenbessen zijn daarom een goede toevoeging voor je dieet.

Je krijgt tenslotte ook boordevol onmisbare voedingsstoffen binnen, en daarnaast helpt het natuurlijk ook dat verse veenbessen laag in calorieën zijn.

6. Veenbessen kunnen de gezondheid van de huid verbeteren

Sommige van de voedingsstoffen die veenbessen bevatten, kunnen helpen de gezondheid van de huid te verbeteren.

Deze voedingsstoffen zijn voornamelijk vitamine A, vitamine C en antioxidanten.

Deze stoffen zijn in verband gebracht om de huid te beschermen. Ook helpen ze puistjes, rimpels, littekens en ouderdomsvlekken te verminderen.[3]

Vitamine C bijvoorbeeld, kan helpen de productie van collageen te verbeteren en de wondgenezing te bevorderen.[4]

De antioxiderende werking van deze voedingsstoffen bestrijden vrije radicalen en ontstekingen. Wanneer er te veel vrije radicalen in het lichaam zijn, kunnen ze huidproblemen veroorzaken.

7. Veenbessen kunnen de gezondheid van de mond verbeteren

De antioxidanten in veenbessen kunnen helpen de gezondheid van de mond te verbeteren door te voorkomen dat de bacteriën op de tanden plakken.[5]

Veenbessen kunnen ook helpen om tandvleesaandoeningen te voorkomen. Bekende tandvleesaandoeningen zijn:

  • Aanhoudende slechte adem
  • Bloedend tandvlees
  • Opgezwollen en rood tandvlees
  • Overgevoeligheid
  • Pijn tijdens het kauwen
  • Tanden die plotseling los gaan zitten
  • Teruggetrokken tandvlees

8. Veenbessen kunnen HDL cholesterol verhogen

Sommige onderzoeken tonen aan dat veenbessen het goede HDL cholesterol kunnen verhogen.

Zo toont een onderzoek aan dat veenbessen supplementen het goede HDL cholesterol kunnen verhogen en ook de BMI verminderen.[6]

Een ander onderzoek bij 78 mensen met overgewicht of obesitas, toonde aan dat wanneer ze elke dag veenbessensap dronken, hun goede HDL cholesterol en hun bloedsuikerspiegel verbeterd werden.[7]

En daarnaast kunnen veenbessen het slechte LDL cholesterol verlagen, vanwege de hoge hoeveelheden vezels die ze bevatten, zoals eerder vermeld.

Vezelrijke diëten zijn in verband gebracht met verschillende gezondheidsvoordelen.

Verlaging van het slechte LDL cholesterol, een lagere bloeddruk, verminderde ontstekingen en de verbetering van het hartgezondheid zijn paar voorbeelden hiervan.

9. Veenbessen kunnen het hartgezondheid verbeteren

Zoals je nu wel weet, kunnen de vezels in veenbessen het hartgezondheid verbeteren. Maar, vezels zijn niet de enige die dit kunnen doen.

Want de antioxidanten, zoals quercetine en anthocyanen, kunnen dit ook doen. Ze kunnen daarnaast ook andere gezonde voordelen bieden, waaronder:

  • Het totale cholesterol en LDL cholesterol verminderen bij mensen met diabetes type 2.[8]
  • Het risico op hart- en vaatziekten verminderen.[9]
  • De bloeddruk verbeteren.[10]

Daarnaast kan vitamine E helpen om chronische ziekten te vertragen of voorkomen. Paar van deze chronische ziekten zijn hartziekten, cataract en artritis.

10. Veenbessen kunnen het risico op nierstenen verminderen

Als je aan de gezondheidsvoordelen van veenbessen denkt, zul je waarschijnlijk niet aan nierstenen denken. Toch tonen onderzoeken aan dat veenbessen kunnen helpen het risico op nierstenen te verminderen.

Een onderzoek toont aan dat veenbessensap de urine zuurder kan maken, wat kan helpen om nierstenen te voorkomen.[11]

Maar, voor mensen die vatbaar zijn voor calciumoxalaat-achtige nierstenen, kunnen veenbessen de vorming van nierstenen bevorderen. Dit komt omdat verse veenbessen rijk zijn aan oxalaten.[12]

Echter tonen onderzoeken verschillende resultaten aan, waardoor er meer onderzoek nodig is om de verband tussen veenbessen en de vorming van nierstenen te onderzoeken.[13][14]

Zijn gedroogde veenbessen gezond?

Verse veenbessen bevatten dus boordevol voedingsstoffen en kunnen hierdoor verschillende gezonde voordelen bieden. Maar hoe zit het met gedroogde veenbessen?

Gedroogde veenbessen hebben soortgelijke voedingsstoffen als verse veenbessen, maar er zijn wel paar verschillenen.

Zo hebben gedroogde veenbessen veel meer koolhydraten en suikers.

Echter hebben gedroogde veenbessen voordelen die je minder of niet hebt bij verse veenbessen. Hier zijn twee gezonde voordelen van gedroogde veenbessen.

1. Gedroogde veenbessen bevatten meer vezels

Gedroogde veenbessen hebben dus meer vezels. En zoals eerder vermeld, kunnen vezels gezonde voordelen bieden voor het lichaam.

Deze voordelen zijn onder andere:

  • Hongergevoel verminderen
  • Cholesterol verlagen
  • De bloedsuikerspiegel stabiliseren
  • Soepele stoelgang verzorgen
  • Darmgezondheid verbeteren
  • Het risico op diabetes type 2 verminderen
  • Gezondere darmbacteriën ondersteunen

Voedzame voedingsmiddelen die rijk zijn aan vezels, zijn meestal fruit, groenten, volkorenproducten, noten, zaden, peulvruchten en bonen.

Let wel op dat ondanks gedroogde veenbessen meer vezels hebben, bevatten ze dus ook meer suikers en calorieën. Het is tenslotte gemakkelijk om (onbewust) veel gedroogde veenbessen te gaan eten.

2. Gedroogde veenbessen bevatten minder oxalaten

Verse veenbessen zijn rijk aan oxalaten, wat een paar nadelige effecten kan veroorzaken. Deze zijn onder andere de vorming van nierstenen en de vermindering van de absorptie van mineralen.

Ook kunnen ze voor sommige mensen klachten veroorzaken, waaronder:

De meeste mensen zijn echter niet gevoelig voor oxalaten. Verse veenbessen en veenbessensap bevatten oxalaten, maar gedroogde veenbessen nauwelijks tot niet.

Gedroogde veenbessen zijn daarom ook toegestaan voor een oxalatenvrij dieet. Neem altijd eerst contact op met jouw (huis)arts om mogelijke klachten te vermijden.

Veenbessen eten

Je weet nu wat veenbessen zijn, hoe ze smaken, welke voedingsstoffen ze bevatten en welke potentiële gezondheidsvoordelen ze kunnen bieden voor het lichaam.

Maar hoe eet je veenbessen nu eigenlijk?

Gedroogde veenbessen kun je simpelweg wassen. Daarna kun je ze gewoon los eten als een voedzame snack of toevoegen in recepten.

Hier zijn paar ideeën hoe je gedroogde veenbessen kunt toevoegen in je maaltijden:

  • Salades of fruitsalades
  • Yoghurt
  • Notenmix
  • Havermoutpap
  • Als een bijgerecht voor je rijst
  • Met kaas
  • Zelfgemaakte veenbessen koekjes

Je kunt daarnaast ook veenbessensap, veenbessen smoothie of veenbessen thee maken. Er zijn veel verschillende mogelijkheden om die lekkere veenbessen toe te gaan voegen in je maaltijden.

Veenbessen bijwerkingen

Verse veenbessen, gedroogde veenbessen en veenbessensap zijn in het algemeen veilig als het in mate geconsumeerd wordt.

Wanneer je ze overmatig consumeert, kunnen er klachten ontstaan. Deze klachten zijn onder andere diarree en maagklachten. Jonge kinderen hebben een grotere risico voor deze klachten.

Als je nierproblemen hebt, moet je de consumptie van veenbessen beperken of helemaal vermijden. Dit komt vanwege de oxalaten die veenbessen bevatten. Echter geldt dit niet voor gedroogde veenbessen.

Ondanks dat, praat altijd eerst met jouw (huis)arts. Verder is er meer onderzoek nodig naar de mogelijke bijwerkingen van veenbessen.

Gedroogde veenbessen hebben een mogelijk nadeel die verse veenbessen niet hebben. Zo hebben gedroogde veenbessen hoge hoeveelheden suikers.

Vaak werd er gedacht dat gedroogde fruit voor tandproblemen konden veroorzaken, omdat ze plakken op de tanden. Een onderzoek toont echter aan dat dit soortgelijke effecten heeft als normale, verse fruit.[15]

Veenbessen bewaren

Om de rijpheid van de verse veenbessen te gaan controleren, kun je een zogenoemde stuiter test doen. Laat een verse veenbes vallen en als het een beetje stuitert, is het waarschijnlijk rijp.

Dit komt omdat er een kleine lucht aanwezig is in rijpe veenbessen.

Verse veenbessen kun je maximaal een maand bewaren in de koelkast. Voor een langere houdbaarheid, kun je de verse veenbessen ook laten invriezen. Hierdoor gaan ze maximaal een jaar mee.

Gedroogde veenbessen moet je in een luchtdichte container of verpakking doen en op een koele, droge en donkere plek bewaren.

Wanneer ze goed bewaard worden, kunnen ze 6 tot 12 maanden mee. Gedroogde veenbessen kun je ook invriezen, waardoor ze maximaal 2 jaar bewaard kunnen worden.

Controleer altijd de houdbaarheidsdatum of volg altijd de instructies (als ze er zijn).

In het kort: Veenbessen (Cranberry)

Veenbessen zijn kleine rode superfoods die niet alleen heerlijk zijn, maar ook voedzaam. Zo bevatten ze boordevol voedingsstoffen, waaronder vezels, vitamines, mineralen en krachtige antioxidanten.

En vanwege deze voedingsstoffen, kunnen veenbessen verschillende gezonde voordelen bieden. Denk daarbij aan:

  • Helpen met afvallen
  • De darmgezondheid verbeteren
  • HDL cholesterol verhogen
  • De huidgezondheid verbeteren
  • De gezondheid van het hart verbeteren

Daarnaast kunnen ze ook het risico op verschillende ziekten verminderen.

Veenbessen kun je gemakkelijk toevoegen in je maaltijden, zoals op pannenkoeken, yoghurt, havermoutpap, salades of notenmix.

Verse veenbessen kun je tot een maand in de koelkast bewaren of een jaar in de vriezer.

Gedroogde veenbessen daar in tegen, kun je 6 tot 12 maanden bewaren in een luchtdichte verpakking. Je kunt ze ook invriezen en maximaal 2 jaar bewaren.

  1. NEVO-online versie 2019/6.0, RIVM, Bilthoven.
  2. Grace, M. H., Massey, A. R., Mbeunkui, F., Yousef, G. G., & Lila, M. A. (2012). Comparison of health-relevant flavonoids in commonly consumed cranberry products. Journal of food science, 77(8), H176–H183. https://doi.org/10.1111/j.1750-3841.2012.02788.x
  3. Moo-Huchin, V. M., Moo-Huchin, M. I., Estrada-León, R. J., Cuevas-Glory, L., Estrada-Mota, I. A., Ortiz-Vázquez, E., Betancur-Ancona, D., & Sauri-Duch, E. (2015). Antioxidant compounds, antioxidant activity and phenolic content in peel from three tropical fruits from Yucatan, Mexico. Food Chemistry, 166, 17–22. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2014.05.127
  4. Pullar, J. M., Carr, A. C., & Vissers, M. (2017). The Roles of Vitamin C in Skin Health. Nutrients, 9(8), 866. https://doi.org/10.3390/nu9080866
  5. Koo, H., Nino de Guzman, P., Schobel, B. D., Vacca Smith, A. V., & Bowen, W. H. (2006). Influence of cranberry juice on glucan-mediated processes involved in Streptococcus mutans biofilm development. Caries research, 40(1), 20–27. https://doi.org/10.1159/000088901
  6. Pourmasoumi, M., Hadi, A., Najafgholizadeh, A., Joukar, F., & Mansour-Ghanaei, F. (2020). The effects of cranberry on cardiovascular metabolic risk factors: A systematic review and meta-analysis. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland), 39(3), 774–788. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2019.04.003
  7. Chew, B., Mathison, B., Kimble, L., McKay, D., Kaspar, K., Khoo, C., Chen, C. O., & Blumberg, J. (2019). Chronic consumption of a low calorie, high polyphenol cranberry beverage attenuates inflammation and improves glucoregulation and HDL cholesterol in healthy overweight humans: a randomized controlled trial. European journal of nutrition, 58(3), 1223–1235. https://doi.org/10.1007/s00394-018-1643-z
  8. Lee, I. T., Chan, Y. C., Lin, C. W., Lee, W. J., & Sheu, W. H. (2008). Effect of cranberry extracts on lipid profiles in subjects with Type 2 diabetes. Diabetic medicine : a journal of the British Diabetic Association, 25(12), 1473–1477. https://doi.org/10.1111/j.1464-5491.2008.02588.x
  9. Simão, T. N., Lozovoy, M. A., Simão, A. N., Oliveira, S. R., Venturini, D., Morimoto, H. K., Miglioranza, L. H., & Dichi, I. (2013). Reduced-energy cranberry juice increases folic acid and adiponectin and reduces homocysteine and oxidative stress in patients with the metabolic syndrome. The British journal of nutrition, 110(10), 1885–1894. https://doi.org/10.1017/S0007114513001207
  10. Blumberg, J. B., Basu, A., Krueger, C. G., Lila, M. A., Neto, C. C., Novotny, J. A., Reed, J. D., Rodriguez-Mateos, A., & Toner, C. D. (2016). Impact of Cranberries on Gut Microbiota and Cardiometabolic Health: Proceedings of the Cranberry Health Research Conference 2015. Advances in nutrition (Bethesda, Md.), 7(4), 759S–70S. https://doi.org/10.3945/an.116.012583
  11. Frassetto, L., & Kohlstadt, I. (2011). Treatment and prevention of kidney stones: an update. American family physician, 84(11), 1234–1242.
  12. D’Alessandro, C., Ferraro, P. M., Cianchi, C., Barsotti, M., Gambaro, G., & Cupisti, A. (2019). Which Diet for Calcium Stone Patients: A Real-World Approach to Preventive Care. Nutrients, 11(5), 1182. https://doi.org/10.3390/nu11051182
  13. Gettman, M. T., Ogan, K., Brinkley, L. J., Adams-Huet, B., Pak, C. Y., & Pearle, M. S. (2005). Effect of cranberry juice consumption on urinary stone risk factors. The Journal of urology, 174(2), 590–801. https://doi.org/10.1097/01.ju.0000165168.68054.f8
  14. Terris, M. K., Issa, M. M., & Tacker, J. R. (2001). Dietary supplementation with cranberry concentrate tablets may increase the risk of nephrolithiasis. Urology, 57(1), 26–29. https://doi.org/10.1016/s0090-4295(00)00884-0
  15. Sadler, M. J. (2017). Dried fruit and dental health – how strong is the evidence? Nutrition Bulletin, 42(4), 338–345. https://doi.org/10.1111/nbu.12294

Exit mobile version